„Brzeskie ulice”. Tym razem uczestnicy poznawali historię Rynku

Rynek w Brzesku od stuleci pozostaje centrum życia miasta. Podczas kolejnej odsłony cyklu „Brzeskie ulice” przypomniano jego historię, dawną zabudowę, miejsca handlu i usług, a także wydarzenia, które na trwałe zapisały się w pamięci mieszkańców.

Brzeski Rynek z figurą św. Floriana jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w mieście. Choć jego obecny wygląd jest efektem wielu zmian i przebudów, od wieków pełnił funkcję głównego punktu spotkań, handlu i życia codziennego mieszkańców.

W przeszłości na środku Rynku stał drewniany ratusz. Jego zarys zaznaczono dziś dzięki świateł LED umieszczonych pomiędzy kostką brukową. W pobliżu znajdowały się także miejska studnia i zbiornik przeciwpożarowy. W 1928 roku powstała tu stacja benzynowa, a do lat 40. XX wieku działał również transformator zapewniający oświetlenie centrum miasta.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Rynku był wielki pożar z 25 lipca 1904 roku. Ogień zniszczył 228 domów i ponad 400 budynków gospodarczych, a także kościół parafialny i drewniany kościół św. Ducha. Po tej tragedii zaplanowano nową zabudowę miasta.

Wokół Rynku zaczęły powstawać secesyjne kamienice, w których na parterach działały sklepy i zakłady, a na piętrach znajdowały się mieszkania. Budynki należały m.in. do rodzin Wawrykiewiczów, Janoszków, Landauów, Löffelholzów, Stihlerów, Waściszewskich oraz Henoha Klapholza.

Podczas spaceru przypomniano również miejsca, które przez lata stanowiły ważne punkty na mapie miasta. Wśród nich były apteka, kiosk „Ruchu”, sklep bławatny, sklep obuwniczy Bata, księgarnia prowadzona przez panią Turynową, zakłady fryzjerskie, sklep rybny, cukiernia oraz sklep chemiczny i papierniczy.

Wiele wspomnień wiązało się także z południową pierzeją Rynku. Mieszkańcy przypominali sobie m.in. „lody bambino pod blachą”, bar mleczny oraz działający do dziś zakład szewski rodziny Skowronów.

Najbardziej charakterystycznym elementem Rynku pozostaje figura św. Floriana. Została ufundowana w 1731 roku po pożarze, który nawiedził Brzesko osiem lat wcześniej. W 1906 roku przeniesiono ją w centralne miejsce placu. Na postumencie widnieje napis: „Św. Florianowi, miasto tyle razy spalone oddaje się w opiekę”.

Przypomniano również historię nazw głównego placu. W 1933 roku Rynek Główny przemianowano na Rynek Marszałka Piłsudskiego. W czasie okupacji funkcjonowała nazwa Ring, a po wojnie, aż do 1990 roku, Plac Generała Świerczewskiego.

Po rewitalizacji przeprowadzonej w 2011 roku Rynek odzyskał reprezentacyjny charakter. w tej chwili realizowane są tam miejskie uroczystości, spotkania i wydarzenia, a plac jest jednym z najczęściej fotografowanych i rozpoznawalnych miejsc w Brzesku.

Spacer po Rynku był kolejną okazją do połączenia wiedzy historycznej z osobistymi wspomnieniami mieszkańców. Materiały do spotkania przygotował Leszek Gawenda, a fotografie Agnieszka Mastalska Sowa.

—

foto: Agnieszka Mastalska Sowa – fb Biblioteka Pedagogiczna w Tarnowie Filia w Brzesku

Biblioteka Pedagogiczna w Tarnowie Filia w Brzesku / IB