Mieszkasz w bloku? Ruszają na kontrole. Za te przedmioty zapłacisz 5000 zł grzywny

Przepisy są bezwzględne, a ignorowanie ich może zakończyć się wizytą funkcjonariuszy i potężną karą finansową. Zarządcy budynków oraz służby nie zamierzają stosować taryfy ulgowej. Sprawdź, co musisz natychmiast usunąć spod swoich drzwi, zanim otrzymasz wezwanie do zapłaty.

Fot. Warszawa w Pigułce

Wspólna przestrzeń, wspólny problem i surowe prawo

Klatka schodowa w budynku wielorodzinnym to z punktu widzenia prawa nie tylko ciąg komunikacyjny, ale przede wszystkim droga ewakuacyjna. To fundamentalna różnica, która determinuje sposób, w jaki ta przestrzeń może być wykorzystywana. Dla większości lokatorów pozostawienie szafki na buty czy roweru przy drzwiach wydaje się niewinnym udogodnieniem. Jednak z perspektywy przepisów o ochronie przeciwpożarowej, każdy taki przedmiot stanowi potencjalne zagrożenie życia. W momencie wybuchu pożaru, gęsty dym ogranicza widoczność niemal do zera. W takich warunkach pozostawiony wózek dziecięcy czy doniczka z kwiatem stają się śmiertelną pułapką, o którą mogą potknąć się uciekający mieszkańcy lub ratownicy medyczni i strażacy prowadzący akcję gaśniczą.

Podstawą prawną, która reguluje te kwestie, jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Dokument ten precyzyjnie określa, co wolno, a czego absolutnie nie wolno składować na drogach ewakuacyjnych. Niestety, świadomość prawna w tym zakresie jest wciąż niska, co potwierdzają statystyki interwencji straży pożarnej oraz liczne mandaty nakładane na niefrasobliwych lokatorów.

Czego nie wolno trzymać na klatce schodowej? Lista zakazów jest długa

Analiza przepisów pozwala wyodrębnić kategorie przedmiotów, których obecność na klatce schodowej jest niedopuszczalna. Zakaz ten wynika z dwóch głównych przesłanek: zawężania szerokości drogi ewakuacyjnej oraz wprowadzania materiałów palnych do strefy, która powinna być od nich wolna.

Do najczęściej spotykanych przedmiotów, które kwalifikują się do natychmiastowego usunięcia, należą:

• Meble i gabaryty: Szafki na buty, komody, stare fotele czy szafy wystawione „na chwilę” podczas remontu. Są to przedmioty, które nie tylko fizycznie blokują przejście, ale w przypadku pożaru stanowią doskonałą pożywkę dla ognia, generując dodatkowe zadymienie i toksyczne produkty spalania.
• Wózki dziecięce i rowery: Choć ich przechowywanie w mieszkaniu bywa uciążliwe, klatka schodowa nie jest rowerownią ani wózkownią. Przepisy wymagają zachowania minimalnej szerokości drogi ewakuacyjnej (zazwyczaj jest to 120 cm lub 140 cm, w zależności od specyfiki budynku). choćby jeżeli rower „stoi pod ścianą”, w świetle prawa może stanowić niedopuszczalne zwężenie.
• Kwiaty i donice: Ozdabianie klatek schodowych roślinnością jest popularne, jednak duże donice mogą skutecznie zablokować drogę ucieczki. Co więcej, ziemia i ceramika po rozbiciu (np. w panice podczas ewakuacji) tworzą śliską i niebezpieczną nawierzchnię.
• Materiały łatwopalne: Przechowywanie na klatkach gazet, kartonów, a w skrajnych przypadkach kanistrów z paliwem czy farb, jest kategorycznie zabronione.

Warto podkreślić, iż tłumaczenie typu „sąsiedzi nie mają nic przeciwko” nie ma żadnej mocy prawnej. Zgoda wspólnoty mieszkaniowej czy spółdzielni (nawet wyrażona w formie uchwały) nie może stać w sprzeczności z powszechnie obowiązującym prawem, jakim jest rozporządzenie MSWiA. Taka uchwała w przypadku kontroli lub wypadku zostanie uznana za nieważną.

Wymiar sprawiedliwości: od mandatu do sprawy karnej

Konsekwencje naruszenia przepisów przeciwpożarowych mogą być dotkliwe i wielopłaszczyznowe. W pierwszej kolejności należy liczyć się z reakcją zarządcy budynku. Spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty coraz częściej przeprowadzają audyty części wspólnych, wzywając mieszkańców do usunięcia prywatnych rzeczy. Ignorowanie takich wezwań może skutkować usunięciem przedmiotów na koszt właściciela (tzw. wykonanie zastępcze) oraz obciążeniem go kosztami składowania.

Znacznie poważniejsze są jednak konsekwencje wynikające z kontroli Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wykroczeń, kto nieostrożnie obchodzi się z ogniem lub narusza przepisy przeciwpożarowe, podlega karze aresztu, grzywny albo karze nagany. W praktyce mandat nałożony przez strażaka lub policjanta może wynieść do 500 zł. jeżeli jednak sprawa trafi do sądu – na przykład w sytuacji rażącego zaniedbania lub odmowy przyjęcia mandatu – grzywna może wzrosnąć choćby do 5000 zł.

To jednak nie koniec zagrożeń finansowych. o ile pozostawione na klatce przedmioty przyczynią się do rozprzestrzenienia ognia lub utrudnią akcję ratunkową, właściciel tych przedmiotów może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej z art. 163 Kodeksu karnego (sprowadzenie zdarzenia zagrażającego życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach). W takim przypadku kara liczona jest już nie w złotówkach, a w latach więzienia (od roku do lat 10).

Ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania

Aspektem rzadko branym pod uwagę przez lokatorów jest kwestia ubezpieczenia mieszkania oraz odpowiedzialności cywilnej (OC). Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU) większości towarzystw ubezpieczeniowych zawierają klauzule wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku rażącego niedbalstwa lub łamania przepisów prawa administracyjnego.

Jeśli dojdzie do pożaru, a biegły z zakresu pożarnictwa stwierdzi, iż składowane na klatce przedmioty przyczyniły się do zwiększenia szkód (np. poprzez podsycanie ognia lub uniemożliwienie szybkiego ugaszenia pożaru w zarodku), ubezpieczyciel ma pełne prawo odmówić wypłaty odszkodowania. Co więcej, jeżeli w wyniku utrudnionej ewakuacji (przez Twój rower czy szafkę) sąsiad dozna uszczerbku na zdrowiu, może on wystąpić przeciwko Tobie z pozwem cywilnym o zadośćuczynienie i pokrycie kosztów leczenia. Kwoty w takich sprawach mogą sięgać dziesiątek, a choćby setek tysięcy złotych, a polisa OC w życiu prywatnym może nie zadziałać ze względu na wspomniane rażące niedbalstwo.

Kontrole są coraz częstsze. Nie czekaj na wezwanie

W ostatnich latach obserwuje się wzrost aktywności zarządców nieruchomości w zakresie egzekwowania przepisów ppoż. Wynika to z rosnącej świadomości odpowiedzialności, jaka ciąży na administratorach budynków. Zgodnie z prawem budowlanym, to zarządca odpowiada za stan techniczny obiektu, w tym za drożność dróg ewakuacyjnych. W razie tragedii, prokurator w pierwszej kolejności puka do drzwi prezesa spółdzielni lub zarządcy wspólnoty.

Dlatego też administracje nie poprzestają już na wywieszaniu kartek z prośbami. Coraz częściej stosowane są bezwzględne procedury: oficjalne pismo z wyznaczonym terminem usunięcia rzeczy, a po jego upływie – komisyjne usunięcie przedmiotów i utylizacja, za którą rachunek otrzymuje lokator. Warto pamiętać, iż administrator ma prawo domniemywać, iż przedmiot stojący pod drzwiami lokalu nr 5 należy do właściciela lokalu nr 5.

HCU – What does this mean for you? Bezpieczeństwo i finanse

Informacje o kontrolach i karach nie mają na celu jedynie straszenia, ale uświadomienie realnego ryzyka, jakie wiąże się z zagracaniem części wspólnych. Aby uniknąć problemów prawnych i finansowych, warto podjąć konkretne kroki już teraz.

Zrób przegląd klatki schodowej
Wyjdź przed drzwi swojego mieszkania i spójrz na korytarz krytycznym okiem. Czy stoją tam Twoje buty, worki ze śmieciami przygotowane do wyniesienia rano, czy może dziecięcy rowerek? jeżeli tak – natychmiast przenieś je do wnętrza mieszkania, piwnicy lub wózkowni.

Zmierz szerokość przejścia
Nawet jeżeli wydaje Ci się, iż donica z kwiatem nie przeszkadza, sprawdź, czy po jej ustawieniu korytarz ma zachowaną minimalną szerokość wymaganą przepisami (zazwyczaj 120 cm). Pamiętaj jednak, iż choćby zachowanie szerokości nie zwalnia z zakazu składowania materiałów palnych (np. drewnianej szafki).

Sprawdź regulamin spółdzielni lub wspólnoty
Zapoznaj się z regulaminem porządku domowego obowiązującym w Twoim budynku. Dokumenty te często zawierają precyzyjne zapisy dotyczące kar umownych nakładanych przez wspólnotę, które są niezależne od mandatów wystawianych przez służby państwowe.

Zadbaj o własne bezpieczeństwo
Pamiętaj, iż w sytuacji zagrożenia liczy się każda sekunda. Czysta, drożna klatka schodowa to nie tylko kwestia estetyki czy uniknięcia mandatu, ale przede wszystkim gwarancja, iż Ty i Twoja rodzina będziecie mogli bezpiecznie opuścić budynek. Ryzykowanie życiem dla dodatkowego metra kwadratowego na przechowywanie rzeczy jest decyzją skrajnie nieodpowiedzialną.