Niebezpieczny brak segregacji

Wiemy już, iż segregacja odpadów to jeden z najprostszych, a jednocześnie najważniejszych sposobów, w jaki każdy z nas może realnie wpływać na ochronę środowiska i jakość życia w swojej okolicy. To codzienny nawyk, który pomaga ograniczać ilość odpadów trafiających na składowiska, zwiększa możliwości recyklingu oraz pozwala odzyskiwać cenne surowce, takie jak papier, szkło, metale czy tworzywa sztuczne.

Właściwa segregacja zaczyna się w domu — od świadomego podejmowania decyzji, do którego pojemnika powinien trafić dany odpad. Choć może wydawać się to drobną czynnością, ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania całego systemu gospodarki odpadami. Źle posegregowane odpady utrudniają recykling, podnoszą koszty przetwarzania, a także stają się realnym zagrożeniem dla zdrowia i życia pracowników (mogą powodować niebezpieczne sytuacje) w zakładach przetwarzania odpadów.

Zaledwie miesiąc temu w bielskim Zakładzie Gospodarki Odpadami S.A. ponownie doszło do niebezpiecznej sytuacji, która na szczęście, w porę opanowana, pozwoliła uniknąć tragedii. W odpadach, które zostały przywiezione i rozładowane na nadawie (czyli w miejscu rozładunku odpadów), znalazła się napęczniała i dymiąca bateria jonowo-litowa z roweru elektrycznego. Oznacza to, iż wewnątrz niej zachodziły już niebezpieczne reakcje chemiczne. Dzięki podjętym przez pracownika sortowni odpowiednim krokom (zabezpieczenie i wyniesienie poza obiekt), została ona w bezpieczny sposób zutylizowana. Nie tylko sama sytuacja, ale również proces dezaktywacji baterii litowo-jonowej był bardzo niebezpieczny. Uszkodzenie ogniwa (przebicie, zgniatanie, przegrzanie) mogło bowiem doprowadzić do wybuchu.

Z czym wiązała się przytoczona sytuacja? Bateria, która trafiła do odpadów, przeszła przez separatory, które stanowią bardzo kosztowną i wartościową infrastrukturę zakładu. Gdyby nie szybka reakcja pracowników, tylko w najlepszej sytuacji, doszłoby do pożaru, którego realną „ofiarą” stałaby się część zakładu, w którą my, jako mieszkańcy, zainwestowaliśmy kilkadziesiąt milionów złotych. Odpady, które trafiają na instalację czy też na kompostownię, mają być bowiem ustawowo „czyste” od takich zanieczyszczeń czy zagrożeń. Przytoczona sytuacja wyraźnie pokazuje, iż jest to bardzo realne niebezpieczeństwo przede wszystkim dla zdrowia i życia osób tam pracujących, a także bezpośrednie zagrożenie związane z uszkodzeniem instalacji oraz w konsekwencji pożarem.

Źle posegregowane odpady elektryczne, elektroniczne oraz baterie to nie zwykły „psikus” lub wyrzucenie odpadu od niechcenia do byle jakiego kosza. Podkreślmy jeszcze raz – to realne zagrożenie, które może stać się rzeczywistością – rzeczywistością, która może wydarzyć się już w koszu na naszej posesji, w sypie naszego bloku lub podczas transportu w nagrzanej śmieciarce, która przewożąc odpady przemieszcza się ulicami naszego miasta. Tym bardziej dziwi fakt, iż mieszkańcy mają do dyspozycji PSZOKi oraz specjalne kontenery, umieszczane na osiedlach, do których bezpłatnie można oddawać zużyte urządzenia elektryczne i elektroniczne.

Warto zwrócić uwagę, iż zakłady zajmujące się przetwarzaniem odpadów to infrastruktura, z której korzystają wszyscy mieszkańcy i za której funkcjonowanie wspólnie ponosimy koszty. Każda awaria, pożar czy uszkodzenie maszyn spowodowane niewłaściwie posegregowanymi odpadami oznacza nie tylko przestoje w pracy zakładu, ale także dodatkowe wydatki, które pośrednio obciążają nas wszystkich. Gdy system nie działa prawidłowo, problem ten dotyka mieszkańców, środowisko oraz całą lokalną gospodarkę odpadami.

Można powiedzieć, iż prawidłowa segregacja jest wypadową działania dwóch stron: zarówno mieszkańców, którzy przeprowadzają ją „u źródła”, jak i zakładów, które odzyskują odpady o charakterze surowcowym oraz przetwarzają te, które się nie nadają do recyklingu. Dlatego odpowiedzialne podejście do niej, to nie tylko kwestia ekologii, ale również troski o bezpieczeństwo i sprawne funkcjonowanie wspólnej infrastruktury, od której wszyscy jesteśmy zależni.