Surowsze kary już obowiązują. W określonych przypadkach grzywna sięga 30 000 zł

Od 2 stycznia 2026 r. obowiązują wyższe kary za część wykroczeń związanych z bezpieczeństwem pożarowym. Za czyny określone w art. 82 § 1–5 Kodeksu wykroczeń sąd może wymierzyć grzywnę do 30 000 zł. Tak wysoka kara nie jest jednak automatyczna. Muszą zostać spełnione przesłanki konkretnego wykroczenia, a o wysokości sankcji decydują okoliczności sprawy.

Fot. Alex Malt / Shutterstock.

Zmiana obejmuje m.in. niedozwolone używanie otwartego ognia, wypalanie traw, wykonywanie prac niebezpiecznych pożarowo bez wymaganych zabezpieczeń oraz niektóre przypadki korzystania z niesprawnych urządzeń i instalacji. Osobny limit obowiązuje w postępowaniu mandatowym.

30 000 zł to maksymalna grzywna sądowa

Nowelizacja Kodeksu wykroczeń została uchwalona 7 listopada 2025 r. i weszła w życie 2 stycznia 2026 r.

Jedna z najważniejszych zmian dotyczy art. 24 Kodeksu wykroczeń.

Co do zasady maksymalna grzywna za wykroczenie wynosi 5000 zł. Ustawodawca przewidział jednak wyjątki.

Do tej grupy należą w tej chwili także wykroczenia określone w art. 82 § 1–5 Kodeksu wykroczeń.

W tych przypadkach sąd może wymierzyć grzywnę do 30 000 zł.

Nie oznacza to jednak, iż każda sprawa kończy się taką karą. Jest to górna granica przewidziana przez przepisy.

Nie chodzi tylko o wypalanie traw

Zaostrzenie kar często kojarzone jest przede wszystkim z wypalaniem traw. Zakres przepisów jest jednak znacznie szerszy.

Art. 82 Kodeksu wykroczeń dotyczy różnego rodzaju zachowań mogących doprowadzić do pożaru, jego rozprzestrzenienia albo utrudnienia prowadzenia akcji ratowniczej.

Może chodzić m.in. o niedozwolone używanie otwartego ognia, palenie tytoniu w miejscu, w którym może to doprowadzić do zapłonu, czy wykonywanie prac niebezpiecznych pożarowo bez odpowiedniego zabezpieczenia.

Niesprawne urządzenie też może mieć znaczenie

Przepisy obejmują również określone przypadki korzystania z instalacji, urządzeń i narzędzi.

Znaczenie może mieć używanie sprzętu niesprawnego technicznie, niepoddanego wymaganej kontroli albo wykorzystywanego niezgodnie z przeznaczeniem.

Nie każda usterka oznacza jednak automatycznie odpowiedzialność z art. 82.

Kluczowe jest to, czy sposób korzystania z urządzenia może przyczynić się do powstania pożaru, wybuchu albo rozprzestrzenienia ognia.

Wypalanie traw może skończyć się dużo wyższą karą

Jednym z zachowań objętych zaostrzonymi sankcjami jest wypalanie traw.

Straż pożarna od lat ostrzega, iż choćby niewielki ogień może gwałtownie wymknąć się spod kontroli.

Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, gdy występuje silny wiatr, sucha roślinność albo ogień rozpalany jest w pobliżu zabudowań i lasów.

Po zmianach obowiązujących od 2026 r. konsekwencje finansowe takich wykroczeń mogą być znacznie poważniejsze niż wcześniej.

Mandat może wynieść do 5000 zł

Trzeba wyraźnie rozróżnić mandat od grzywny wymierzanej przez sąd.

W przypadku wykroczeń z art. 82 maksymalna wysokość mandatu może wynieść 5000 zł.

Jeżeli jednym czynem sprawca popełnia kilka wykroczeń i zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy o zbiegu, limit mandatu może wynieść 6000 zł.

To jednak przez cały czas postępowanie mandatowe.

Kwota 30 000 zł dotyczy maksymalnej grzywny, którą może orzec sąd.

Odmowa mandatu nie oznacza automatycznie 30 000 zł kary

Jeżeli sprawca odmówi przyjęcia mandatu, sprawa może trafić do sądu.

Nie oznacza to jednak, iż sama odmowa powoduje automatyczne zagrożenie karą 30 000 zł.

Sąd rozpatruje sprawę niezależnie i ocenia zarówno to, czy doszło do wykroczenia, jak i jaką karę należy wymierzyć.

W przypadku art. 82 § 1–5 sąd nie jest ograniczony 5000-złotowym limitem adekwatnym dla zwykłego mandatu.

Może wymierzyć grzywnę wyższą, maksymalnie do 30 000 zł, ale wysokość kary zależy od okoliczności sprawy.

Nie każde ognisko oznacza wykroczenie

Samo rozpalenie ogniska nie oznacza automatycznie odpowiedzialności z art. 82 Kodeksu wykroczeń.

Znaczenie mają miejsce, warunki, sposób zabezpieczenia ognia i ryzyko jego rozprzestrzenienia.

Inaczej oceniana będzie niewielka, odpowiednio zabezpieczona przestrzeń, a inaczej ogień rozpalony w pobliżu suchej roślinności, budynków albo lasu.

Trzeba przy tym pamiętać, iż niezależnie od przepisów przeciwpożarowych mogą obowiązywać również inne regulacje.

Dotyczy to np. spalania odpadów lub bioodpadów, które podlega odrębnym zasadom.

Kary mogą dotyczyć także utrudniania akcji ratowniczej

Przepisy przeciwpożarowe nie sprowadzają się wyłącznie do samego wzniecania ognia.

Odpowiedzialność może dotyczyć również zachowań, które utrudniają ewakuację albo prowadzenie działań ratowniczych.

Znaczenie ma więc nie tylko to, w jaki sposób powstał pożar, ale także to, czy sposób korzystania z budynku, terenu albo urządzeń nie zwiększa zagrożenia.

Sąd bierze pod uwagę sytuację sprawcy

Maksymalna grzywna nie jest stawką stosowaną automatycznie.

Przy wymiarze kary sąd bierze pod uwagę całokształt sprawy.

Znaczenie mają m.in. charakter czynu, stopień zagrożenia, skutki zachowania, a także sytuacja osobista i majątkowa sprawcy.

Dlatego dwie pozornie podobne sytuacje mogą skończyć się zupełnie inną sankcją.

Jak uniknąć problemów przy używaniu otwartego ognia?

Przed rozpaleniem ognia albo rozpoczęciem prac mogących spowodować zapłon warto sprawdzić kilka podstawowych kwestii.

• Sprawdź, czy w danym miejscu wolno używać otwartego ognia. Szczególne ograniczenia mogą obowiązywać m.in. w lasach, na terenach suchych i w pobliżu materiałów łatwopalnych.
• Zabezpiecz teren. Ogień nie powinien mieć możliwości przeniesienia się na suchą trawę, zabudowania, drzewa czy inne materiały palne.
• Sprawdź sprzęt. Urządzenia, instalacje i narzędzia mogące powodować pożar powinny być sprawne i używane zgodnie z przeznaczeniem.
• Nie spalaj odpadów tylko dlatego, iż ogień jest pod kontrolą. Spalanie odpadów podlega osobnym przepisom i może być niedozwolone niezależnie od zasad przeciwpożarowych.

Od 2 stycznia przepisy są wyraźnie surowsze

Od 2 stycznia 2026 r. osoby dopuszczające się wykroczeń określonych w art. 82 § 1–5 Kodeksu wykroczeń muszą liczyć się z wyższymi sankcjami.

W postępowaniu mandatowym kara może sięgnąć 5000 zł, a w określonych przypadkach 6000 zł.

Jeżeli sprawa trafi do sądu, maksymalna grzywna może wynieść 30 000 zł.

Nie jest to jednak kara za każde ognisko czy każde naruszenie zasad bezpieczeństwa. 30 000 zł to maksymalny pułap przewidziany dla konkretnych wykroczeń przeciwpożarowych, a wysokość sankcji zależy od okoliczności danej sprawy.