21 godzin temu
Współczesny Kalisz zachwyca architekturą, spokojem i zielenią, a jego historia sięga tysięcy lat wstecz. To jedno z niewielu polskich miast, które może pochwalić się ciągłością osadnictwa od czasów prehistorycznych aż po dziś. Z biegiem wieków był grodem piastowskim, ośrodkiem handlu na szlaku bursztynowym, ważnym miastem królewskim i kulturalnym stanowiącym centrum regionu. Każda epoka zostawiła tu swój ślad - od romańskich i gotyckich murów po klasycystyczne pałace i XIX-wieczne mosty.
REKLAMA
Zobacz wideo Jak miasto może przygotować się do skutków zmiany klimatu?
Najstarsze miasto w Polsce. O Kaliszu miał pisać już Klaudiusz Ptolemeusz
Kalisz to jedno z tych miejsc, gdzie historia wciąż daje o sobie znać. W dolinie Prosny archeolodzy odkryli ślady ludzi z epoki kamienia, a w czasach rzymskich tętniło tu życie dzięki słynnemu Szlakowi Bursztynowemu. To właśnie w II wieku naszej ery aleksandryjski uczony Klaudiusz Ptolemeusz umieścił na swojej mapie tajemniczą "Kalisię", którą wielu badaczy utożsamia z dzisiejszym Kaliszem. Choć dowodów bezpośrednich brak, miasto chętnie przypomina o tym zapisie, szczycąc się najstarszą wzmianką w dziejach polskich. Po upadku dawnych grodów wczesnopiastowskich, na przełomie IX i X wieku wzniesiono na Zawodziu potężny gród - jeden z najważniejszych w państwie pierwszych Piastów. Kilka stuleci później książę Henryk Brodaty przeniósł centrum Kalisza na północ, a w 1257 roku Bolesław Pobożny nadał mu prawo średzkie. Wtedy też powstał układ urbanistyczny z prostokątnym rynkiem i dwiema handlowymi ulicami, który zachował się w zarysie do dziś.
W średniowiecznym mieście rozwijała się także jedna z najstarszych w Polsce gmin żydowskich - potwierdzona słynnym Statutem Kaliskim z 1264 roku. Renesans i barok przyniosły Kaliszowi rozkwit. Gdy w 1583 roku do Kalisza przybyli jezuici, a arcybiskup Stanisław Karnkowski ufundował kolegium i kościół, miasto stało się ważnym ośrodkiem nauki i kultury. Niestety, wojny i pożary XVII i XVIII wieku brutalnie przerwały ten rozwój - w 1792 roku ogień niemal doszczętnie strawił Kalisz. Mimo to mieszkańcy potrafili podnieść się z ruin, a nowa epoka przyniosła kolejne zmiany.
Kalisz odbudował się z popiołów. Dzisiaj miasto wciąż jest pełne życia
W okresie rządów pruskich rozebrano mury miejskie, ale powstała reprezentacyjna Aleja Luizy (dzisiejsza Aleja Wolności) i najstarszy w Polsce publiczny park miejski, założony w 1798 roku. Kiedy Kalisz trafił w granice Królestwa Polskiego, stał się jednym z głównych miast administracyjnych i kulturalnych regionu. W XIX wieku powstał tu wspaniały klasycystyczny zespół budowli - od gmachu Trybunału po Most Kamienny i Pałac Gubernatorski. To w tym okresie ośrodek zyskał elegancki, miejski charakter, a jego ulice przemierzali późniejsi giganci kultury m.in. Adam Asnyk, Maria Konopnicka czy Maria Dąbrowska. Tragiczny sierpień 1914 roku niemal zatarł to dziedzictwo - wojska pruskie zburzyły i spaliły 95 procent zabudowy miasta. Jednak już w latach 20. rozpoczęła się ambitna odbudowa, prowadzona z poszanowaniem dawnego układu urbanistycznego. W czasie II wojny światowej Kalisz znów ucierpiał, ale po 1945 roku rozwinął przemysł i infrastrukturę, stając się jednym z filarów południowej Wielkopolski.
Zobacz też: Najmniejsze miasto świata ma tylko 20 mieszkańców. Obejdziesz je w 15 minut
Dziś Kalisz to miasto o niepowtarzalnym klimacie - łączy nowoczesność z dawną elegancją. Spacer po starówce prowadzi przez odrestaurowany Rynek, gotycką katedrę św. Mikołaja, klasztor franciszkanów i XIV-wieczną basztę Dorotkę. Warto zatrzymać się przy Villi Calisia z 1905 roku, odwiedzić gmach dawnego Banku Handlowego czy przejść przez Most Kamienny nad Prosną. A potem odpocząć w parku pełnym wiewiórek i starych drzew, który od ponad dwóch stuleci pozostaje zielonym sercem miasta. Kalisz nie jest tylko punktem na mapie historii. To miejsce, w którym przeszłość spotyka teraźniejszość - z tą samą spokojną dumą, z jaką jego mieszkańcy mówią, iż żyją w najstarszym mieście Polski.
Dziękujemy, iż przeczytałaś/eś nasz artykuł.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
