Wystawa 350 lat obecności Ojców Dominikanów w Tarnobrzegu w Muzeum na Zamku

Muzeum-Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu zaprasza na wystawę pt. „350 lat obecności Ojców Dominikanów w Tarnobrzegu”, przygotowaną z okazji 350. rocznicy fundacji kościoła i klasztoru Ojców Dominikanów przez Zofię z Firlejów i Jana Stanisława Tarnowskich.

Wernisaż wystawy: sobota, 5 września 2026 roku o godz. 16.00. Wystawa czynna do 29.11.2026 r.­

Prezentowane zbiory pochodzą m.in. z Konwentu Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny Klasztoru Ojców Dominikanów w Tarnobrzegu, Muzeum Diecezjalnego – Dom Długosza w Sandomierzu, Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów w Krakowie oraz od osób prywatnych­.

­Zakon Kaznodziejski, nazywany powszechnie zakonem dominikanów, został założony na początku XIII wieku przez św. Dominika Guzmána. Jego najważniejszym zadaniem stało się głoszenie Ewangelii, oparte na wiedzy teologicznej, wspólnocie, modlitwie i służbie człowiekowi. Dominikanie gwałtownie rozwinęli swoją działalność w całej Europie, a z czasem przybyli również do Dzikowa.

Początki ich obecności na ziemi tarnobrzeskiej związane są z Cudownym Obrazem Matki Bożej Dzikowskiej, przechowywanym pierwotnie w zamku Tarnowskich w Dzikowie. Po oficjalnym uznaniu cudowności wizerunku przez biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego w 1675 roku Zofia i Jan Stanisław Tarnowscy ufundowali kościół i klasztor, powierzając dominikanom opiekę nad obrazem. W 1678 roku został on uroczyście przeniesiony z kaplicy zamkowej do nowo powstałej świątyni.

Drewniany kościół gwałtownie okazał się zbyt mały dla licznie przybywających pielgrzymów. Na przełomie XVII i XVIII wieku wzniesiono więc murowaną świątynię, konsekrowaną w 1706 roku. W kolejnych stuleciach kościół i klasztor były wielokrotnie rozbudowywane, odnawiane i odbudowywane po pożarach oraz zniszczeniach wojennych. Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii sanktuarium była koronacja Cudownego Obrazu Matki Bożej Dzikowskiej w 1904 roku.

Działalność tarnobrzeskich dominikanów nie ograniczała się wyłącznie do opieki nad sanktuarium. Zakonnicy prowadzili szpital i szkołę, rozwijali kult Matki Bożej Dzikowskiej, otaczali opieką pielgrzymów oraz angażowali się w działalność duszpasterską, charytatywną i patriotyczną. W czasie II wojny światowej nieśli pomoc miejscowej ludności i uchodźcom, prowadzili tajne nauczanie oraz wspierali działalność Armii Krajowej.

Wystawa przedstawia najważniejsze wydarzenia z dziejów Zakonu Kaznodziejskiego oraz 350-letnią historię dominikanów w Dzikowie i Tarnobrzegu. Opowiada o powstaniu klasztoru i sanktuarium, kulcie Matki Bożej Dzikowskiej, kolejnych przebudowach świątyni, trudnych doświadczeniach pożarów i wojen, a także o roli zakonników w życiu religijnym, społecznym i kulturalnym miasta.

­­Info: Muzeum Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu